fa تأثیر توانمندسازی مبتنی بر سلامت جنسی روی رفتارهای پرخطر و بهبود خویشتن‌داری جنسی نوجوانان دختر واجد سرپرست ناکارآمد بهزیستی استان آذربایجان شرقی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Traffic;"><span style="font-size:9.5pt;">دوران نوجوانی به دلیل نمویافتگی جنسی یکی از حساس‌ترین دوران زندگی است؛ که نیازمند آموزش و توانمندسازی مبتنی بر سلامت جنسی است. بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر توانمندسازی مبتنی بر سلامت جنسی روی رفتارهای پرخطر و بهبود خویشتن‌داری‌ جنسی نوجوانان دختر 12-18 سال واجد سرپرست ناکارآمد بهزیستی استان آذربایجان شرقی صورت گرفت. این پژوهش به شیوه نیمه آزمایشی و از نوع طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری این پژوهش همه نوجوانان دختر 12-18 سال واجد سرپرست ناکارآمد اداره بهزیستی شهرستان تبریز در سال 1397 بودند که شمار آن‌ها 82 نفر بود که از میان مراکز نگه‌داری کودکان و نوجوانان دو مرکز گزینش و سپس 30 دختر نوجوان به شیوه هدفمند گزینش و در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) گمارده شدند، به این صورت که نخست پرسشنامه‌ها میان نوجوانان دختر توزیع‌شده و آزمودنی‌های گروه آزمایش، تحت آموزش توانمندسازی مبتنی بر سلامت جنسی، به مدت هشت جلسه قرارگرفته و در برابر، گروه کنترل هیچ آموزشی را دریافت نکردند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه خویشتن‌داری جنسی (جعفری، 1386)، پرسشنامه رفتارهای پرخطر (گولون و مور، 2000) و پرسشنامه سیستم کنترل رفتار پرخطر جوانان (زاده‌محمدی و احمدآبادی، 2008) استفاده شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با روش آماری تحلیل کوواریانس انجام گرفت. برآمدهای پژوهش نشان داد که آموزش توانمندسازی مبتنی بر سلامت جنسی بر رفتارهای پرخطر و مؤلفه‌های آن (</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-size:9.5pt;">F=25/774</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Traffic;"><span style="font-size:9.5pt;">) و خویشتن‌داری جنسی (</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-size:9.5pt;">F=5/08</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Traffic;"><span style="font-size:9.5pt;">) نوجوانان تأثیر معنادار داشت (05/0></span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-size:9.5pt;">P</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Traffic;"><span style="font-size:9.5pt;">). بر پایه یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان چنین نتیجه گرفت که آموزش سلامت جنسی در نوجوانان واجد سرپرست ناکارآمد ‌به دلیل مشکلات روان‌شناختی که در مراکز بهزیستی دارند، می‌تواند نقش برجسته‌ای در زمینه کاهش رفتارهای پرخطر و افزایش خویشتن‌داری در برابر مشکلات جنسی داشته باشد.</span></span></span></div> Adolescence is one of the most sensitive periods of life due to sexual maturity. Which requires education and empowerment based on sexual health. According to this. This research was conducted to evaluate the effect of sexual-based empowerment on high-risk behaviors and improving the self-restraint of adolescent girls with irresponsible parents, aged between 12-18 years old, in the wellness center of the East-Azarbaijan province. The research-based on the quasi method with pretest-posttest experimental design and includes a control group as well. The statistical population of this research was all the adolescent girls with irresponsible parents, aged between 12-18 years old, in the year 2018. This population reached up to 82 individuals selected from two separate children and adolescent centers, of whom 30 adolescent girls were selected purposefully and assigned to two groups of control (including 15 individuals) and experiment (including 15 individuals). The questionnaires were first delivered to adolescent girls, and then they underwent the training of sexual-based empowerment for a duration of 8 sessions. On the contrary, the control group was not exposed to the aforementioned training steps. To collect the data, three questionnaires from sexual abstinence (Jaffari 2007), high-risk behaviors (Gullone& Moore 2000), and high-risk behavior control systems (Zadeh Mohammad & Ahmad-Abadi 2008) were utilized. The data analysis was carried out by using the statistical approach of covariance analysis. The results of the study indicated that the education of the sexual-based empowerment had a significant effect (p<0.05) on high-risk behaviors and its parameters as well as on the sexual self-restraint of the adolescence. According to the findings of this research, it concluded that sexual health education of adolescents with irresponsible parents due to their psychological problems in the wellness center could play a crucial role in reducing the high-risk behaviors as well as increasing self-restraint against sexual problems. توانمندسازی مبتنی بر سلامت جنسی,خویشتن‌داری جنسی,رفتارهای پرخطر,مشکلات, sexual self-esteem,high-risk behaviors,sexual empowerment,sexual problems, 23 44 http://fpcej.ir/browse.php?a_code=A-10-435-1&slc_lang=fa&sid=1 Behnaz Hosseinzadeh khanmiri بهناز حسین زاده خانمیری Hosseinzadeh.behnaz69@gmail.com 1690022299 10031947532846001815 No M.Sc., General Psychology, Shahid Madani University of Azerbaijan, Tabriz, Iran - Azarshahr Welfare Social Emergency Specialist (123) کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران - کارشناس اورژانس اجتماعی بهزیستی آذرشهر (123) Kazem Sattari Sefidane Jadid کاظم ستاری سفیدان جدید sattari.kazem1369@gmail.com 11360381643 10031947532846001816 No Ph. D. student in Psychology, University of Tehran, Tehran, Iran - Expert of the Welfare Organization دانشجوی دکتری روان‌شناسی‌، دانشگاه تهران، تهران، ایران و کارشناس سازمان بهزیستی کشور Monire Yazdani Motlagh منیره یزدانی مطلق Monir.yazdani20@gmail.com 1373899001 10031947532846001817 No M.Sc., Educational Psychology, Islamic Azad University, Shabestar Branch, Shabestar, Iran. کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شبستر، شبستر، ایران Ahad Ahanghar احد آهنگر ahangareanzabee@gmail.com 1729802540 10031947532846001818 Yes Ph. D. Counseling, Islamic Azad University, Shabestar Branch, Shabestar, Iran. دکتری مشاوره‌، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شبستر، شبستر، ایران.